Korda

Alberto Diaz Gutiérrez was een Cubaans fotograaf die onder het pseudoniem Korda werkte. Hij gebruikte het zelf verzonnen woord Korda enerzijds als een pseudoniem voor zijn familienaam maar ook als naam voor de fotostudio die hij in de jaren 1950 beheerde in Havana. 

Hij had zich voor een deel laten inspireren door de merknaam Kodak (met de letter K, die in het Engels vrijwel nooit gebruikt wordt). George Eastman had die naam een kleine vijftig jaar eerder bedacht had om zijn patent op filmrolletjes te commercialiseren. Daarnaast verwijst het woord Korda ook naar het latijnse woord cor, wat hart betekent. Met Korda wou Alberto Gutiérrez vooral aantonen dat hij iemand was die zijn hart volgde, maar je merkt meteen dus dat er een zakenman aan het werk is die zichzelf van sterke een merknaam wou voorzien.

Vroeger gebeurde het wel vaker dat fotografen onder een pseudoniem werkten, zoals schrijvers dat vaak doen. Denk hierbij  bij voorbeeld aan de Franse portretfotograaf Gaspard-Félix Tournachon sinds de jaren 1920 het pseudoniem Nadar gebruikte. 

Schermafbeelding 2018-08-19 om 20.41.52.png


Alberto Diaz Gutiérrez, alias Korda met twee van zijn meest beroemde foto’s.
Links: Che Guevara; rechts: Jean-Paul Sartre.

Vlak voor de Cubaanse Revolución was fotostudio Korda the place to be voor de toenmalige Cubaanse beaumonde en al wie ambitie had om daartoe op te klimmen.
De mooiste Cubaanse fotomodellen stonden op wachtlijsten om in de studio van Korda gefotografeerd te worden en nadien in de meest gelezen modebladen (of roddelbladen) te verschijnen. 

Korda was een flierefluiter die niets liever deed dan flirten met zijn modellen. Hij trouwde zelfs met één van hen …

Schermafbeelding 2018-08-19 om 20.30.39.png


De Jonge Korda aan het werk in zijn studio met een model. Of was hij – zoals vaker – met zijn model aan het flirten?

Schermafbeelding 2018-08-19 om 20.33.56.png


Een typisch voorbeeld van de glamour-photography die Korda maakte in de jaren 1950 met zijn geliefkoosde modellen. 

De Cubaanse revolutie maakte een abrupt einde aan zijn luizenleventje. Zijn Studio Korda werd door de Cubaanse overheid geconfisceerd omdat Fidel Castro beslist had dat er geen private bedrijven meer mochten zijn op Cuba. Zijn archief, met alle negatieven van de foto’s die hij tot dan gemaakt had, werd volledig vernietigd.
Een voormalige kapster werd door de administratie van Castro aangesteld als nieuwe beheerder van de studio.

Als bij wonder wist Korda zich meteen aan te passen aan de nieuwe communistische wind die door zijn land waaide. Hij bood zich vrijwillig aan om onbezoldigd aan de slag te gaan als fotograaf voor de krant Revoluciónhet propagandablad van Fidel Castro. De entourage rond Castro wist uiteraard dat Korda één van de meest getalenteerde fotografen van het land was, en zette hem meteen in om El Commandante van nabij te volgen om foto’s van hem te maken, die dan later gebruikt konden worden in de propaganda.

Schermafbeelding 2018-08-19 om 21.40.38.png

Korda volgde Fidel Castro en zijn entourage meteen na de Cubaanse revolutie in 1958 als vaste huisfotograaf. Hij maakte foto’s van alle toespraken en publieke verschijningen van El Commandante.

Schermafbeelding 2018-08-19 om 20.25.21.png

Kort nadat Korda voor het regime van Castro begon te werken maakte hij deze foto van een angstig meisje. Ze houdt een stuk hout vast. Dat stuk hout was een soort pop voor haar. De ouders van het meisje waren straatarm, waardoor het meisje geen speelgoed had. Ze beeldde zich in dat het stuk hout haar pop was. Toen Korda haar fotografeerde was ze bang dat die vreemde man met dat vreemde fototoestel haar stuk hout zou afnemen. Vlak voor zijn dood in 2001 verklaarde Korda in een interview dat deze foto één van de meest aangrijpende beelden was die hij ooit gemaakt had, omdat hij emotioneel aangegrepen werd door de ellende van de armoede waarin het gezin van dit meisje leefde. Korda gebruikte deze foto nadien in de krant Revolución om de wreedheid van de armoede aan te klagen.

In die periode werd Korda ook gevraagd om foto’s te maken van Che Guevara, één van de allereerste voorvechters van de Revolución die het pad effende voor Castro als politieke leider van het nieuwe Cuba.

Schermafbeelding 2018-08-19 om 20.22.27

Korda maakte de meest iconische foto ooit van Che Guevara. Nadien zou dit beeld van Korda ingaan als de meest gereproduceerde foto in de geschiedenis van de fotografie. 

Schermafbeelding 2018-08-19 om 20.39.41

Het beeld werd gebruikt op vlaggen, T-shirts, spandoeken en zelfs bankbiljetten van de Cubaanse Nationale bank. Tot op heden wordt dit beeld nog steeds gebruikt door politieke belangengroepen op Cuba en daarbuiten.

Schermafbeelding 2018-08-19 om 20.42.52.png


Zelfs Andy Warhol gebruikte het origineel beeld van Korda in één van zijn werken.

Schermafbeelding 2018-08-19 om 20.24.29.png


Korda volgde Fidel Castro jarenlang op elke reis en bij elke ontmoeting. Eén van de meest opmerkelijke beelden is de handdruk tussen Castro en Ernest Hemmingway, nadat hij zich omstreeks 1939 op Cuba gevestigd had. 

Na zijn loopbaan als huisfotograaf voor Fidel Castro legde Korda zich toe op onderwaterfotografie. Hij werd door Castro aangesteld als hoofd van een instelling voor onderwaterfotografie die fotografisch materiaal moest maken voor wetenschappelijk onderzoek omtrent het leven onder water, vlak voor de kusten van Cuba. 

Op die manier werd Korda één van de meest veelzijdige fotografen ooit. Hij begon als glamourfotograaf en evolueerde naar de documentaire fotografie. Jarenlang stond hij op de eerste rij om de leiders van de Cubaanse revolutie te volgen en nadien legde hij zich toe op onderwaterfotografie voor wetenschappelijke doeleinden. 

Korda was een grote meneer. Hij stierf in 2001 in alle bescheidenheid. Van zijn iconische foto van Che Guevara, zei hij simpelweg: “het was bij toeval een goede foto”.

One Reply to “Korda”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s